Obezite saptama
Obeziteyi saptamak için beden kitle indeksi
yaygın olarak kullanılmaktadır. Beden kitle indeksi (BKİ) bireyin vücut
ağırlığının (kg) boy uzunluğunun (m cinsinden) karesine (BKI=kg/m2)
bölünmesiyle elde edilen bir değerdir. BKİ boy uzunluğuna göre vücut
ağırlığının tahmin edilmesinde kullanılmakta, vücuttaki yağ dağılımı hakkında
bilgi vermemektedir.
Son yıllarda araştırmacılar vücutta biriken
toplam yağ miktarından çok, yağın vücutta çoğunlukla biriktiği bölgeleri
incelemektedirler. Çünkü vücutta yağın bulunduğu bölge ve dağılımını
hastalıkların morbidite ve mortalitesi ile ilişkilendirmişlerdir. Bölgesel
yağlar erkek ve kadınlarda farklılıklar göstermektedir, özellikle kadınlarda
bölgesel yağlanma hormonlardan dolayı daha fazla olmaktadır.
Android tip (erkek tipi) obezitede yağ vücudun
üst bölümünde, Elma tip bel üst karın ve göğüs karında ve cilt altında
bulunmaktadır. Jinoid tip (kadın tipi) obezitede ise yağ, vücudun alt bölümünde
Armut tip kalça, uyluk, bacaklar ve cilt altında toplanmaktadır. Özellikle
obezite saptama atılacak ilk adımlar arsında olmalıdır.
DSÖ’ne(Dünya Sağlık Örgütü) göre bel kalça
oranı kadınlarda 0.85 ve erkeklerde ise 1,0’den fazla ise Android tip olarak
kabul edilmektedir. Bu dağılımın kullanılmasında bel kalça oranı kullanılmakta
ise de tek başına bu oran karın bölgesindeki yağ dağılımını ve sağlığın
bozulmasında önemli ve pratik gösterge olarak kullanılmaktadır.
Yağın karın ve iç organlarda birikmesi
insülin direncine yol açmakta ve insülin direnci de obezite ile beraber yol
açtığı Tip 2 diyabet, Hipertansiyon, Dislipidemi, Koroner arter hastalıklarının
oluşumunu sağlayan en önemli faktördür. Obezitenin saptanmasında tek başına bel
ölçümünün erkeklerde 94, kadınlarda ise 80 ve üzeri olması hastalıklarla
ilişkili olabilmektedir.
Çocuk ve adölesanlarda, yetişkinlerde olduğu
gibi belli bir sınıflandırma yoktur, fazla kilolu olma ve obezitenin
saptanmasında farklı yaklaşımlar bulunmaktadır. En çok kullanılan yöntemler
arasında bireysel ve toplumsal düzeyde yüzdelik (persentil) veya z skor
değerinin kullanılmasıdır. Ancak Dünya Sağlık Örgütü tarafından 2006 yılında
0-5 yaş grubu çocuklar için büyüme standartları 2007 yılında ise 5-19 yaş grubu
çocuklar için büyüme referans değerleri yayımlanmıştır.
Başka kaynaklarda obezitenin saptanması
“Burada obezite ile kilo fazlalığı vurgulanmalıdır. Obezite vücuttaki yağ
dokusunun gereksiz yere fazla olmasıyken, kilo fazlalığı ideal vücut
ağırlığının üstünde olmak demektir ”şeklinde tanımlanıyor.
Vücut yağ oranının saptanması en doğru şekilde Obez insanın suya batırılıp vücut yoğunluğunun ölçülmesiyle belirlenir.
Deneysel olarak en doğru sonuç bu şekilde bulunurken pratik olmaması sebebiyle
kliniklerde bu yöntem kullanılmamaktadır. Bunun yerine cilt kalınlığı ölçümü
tercih edilmektedir.
Görülüyor ki obezitenin de bazı türleri var.
Obezitenin saptanmasında yağ oranları, yağlanmanın daha fazla olduğu bölgeler
ve yaş büyük öneme sahip, çünkü bu faktörler obezitenin daha fazla ilerlemesini
tetikler. Şunu da belirtmeliyim ki bir kişi ideal kilosunun üstünde ise o kişi
şişman olmayabilir. Özellikle o kişi düzenli egzersiz yapıyorsa o kişinin kas
kitlesinin artışı vücut ağırlığının yükselmesine neden olmuş olabilir.

Hiç yorum yok:
Yorum Gönder