10 Kasım 2013 Pazar

obezite saptama


Obezite saptama

  Obeziteyi saptamak için beden kitle indeksi yaygın olarak kullanılmaktadır. Beden kitle indeksi (BKİ) bireyin vücut ağırlığının (kg) boy uzunluğunun (m cinsinden) karesine (BKI=kg/m2) bölünmesiyle elde edilen bir değerdir. BKİ boy uzunluğuna göre vücut ağırlığının tahmin edilmesinde kullanılmakta, vücuttaki yağ dağılımı hakkında bilgi vermemektedir.


 Son yıllarda araştırmacılar vücutta biriken toplam yağ miktarından çok, yağın vücutta çoğunlukla biriktiği bölgeleri incelemektedirler. Çünkü vücutta yağın bulunduğu bölge ve dağılımını hastalıkların morbidite ve mortalitesi ile ilişkilendirmişlerdir. Bölgesel yağlar erkek ve kadınlarda farklılıklar göstermektedir, özellikle kadınlarda bölgesel yağlanma hormonlardan dolayı daha fazla olmaktadır.






  Android tip (erkek tipi) obezitede yağ vücudun üst bölümünde, Elma tip bel üst karın ve göğüs karında ve cilt altında bulunmaktadır. Jinoid tip (kadın tipi) obezitede ise yağ, vücudun alt bölümünde Armut tip kalça, uyluk, bacaklar ve cilt altında toplanmaktadır. Özellikle obezite saptama atılacak ilk adımlar arsında olmalıdır.

  DSÖ’ne(Dünya Sağlık Örgütü) göre bel kalça oranı kadınlarda 0.85 ve erkeklerde ise 1,0’den fazla ise Android tip olarak kabul edilmektedir. Bu dağılımın kullanılmasında bel kalça oranı kullanılmakta ise de tek başına bu oran karın bölgesindeki yağ dağılımını ve sağlığın bozulmasında önemli ve pratik gösterge olarak kullanılmaktadır.

  Yağın karın ve iç organlarda birikmesi insülin direncine yol açmakta ve insülin direnci de obezite ile beraber yol açtığı Tip 2 diyabet, Hipertansiyon, Dislipidemi, Koroner arter hastalıklarının oluşumunu sağlayan en önemli faktördür. Obezitenin saptanmasında tek başına bel ölçümünün erkeklerde 94, kadınlarda ise 80 ve üzeri olması hastalıklarla ilişkili olabilmektedir.

  Çocuk ve adölesanlarda, yetişkinlerde olduğu gibi belli bir sınıflandırma yoktur, fazla kilolu olma ve obezitenin saptanmasında farklı yaklaşımlar bulunmaktadır. En çok kullanılan yöntemler arasında bireysel ve toplumsal düzeyde yüzdelik (persentil) veya z skor değerinin kullanılmasıdır. Ancak Dünya Sağlık Örgütü tarafından 2006 yılında 0-5 yaş grubu çocuklar için büyüme standartları 2007 yılında ise 5-19 yaş grubu çocuklar için büyüme referans değerleri yayımlanmıştır.

  Başka kaynaklarda obezitenin saptanması “Burada obezite ile kilo fazlalığı vurgulanmalıdır. Obezite vücuttaki yağ dokusunun gereksiz yere fazla olmasıyken, kilo fazlalığı ideal vücut ağırlığının üstünde olmak demektir ”şeklinde tanımlanıyor.

  Vücut yağ oranının saptanması en doğru şekilde Obez insanın suya batırılıp vücut yoğunluğunun ölçülmesiyle belirlenir. Deneysel olarak en doğru sonuç bu şekilde bulunurken pratik olmaması sebebiyle kliniklerde bu yöntem kullanılmamaktadır. Bunun yerine cilt kalınlığı ölçümü tercih edilmektedir.

  Görülüyor ki obezitenin de bazı türleri var. Obezitenin saptanmasında yağ oranları, yağlanmanın daha fazla olduğu bölgeler ve yaş büyük öneme sahip, çünkü bu faktörler obezitenin daha fazla ilerlemesini tetikler. Şunu da belirtmeliyim ki bir kişi ideal kilosunun üstünde ise o kişi şişman olmayabilir. Özellikle o kişi düzenli egzersiz yapıyorsa o kişinin kas kitlesinin artışı vücut ağırlığının yükselmesine neden olmuş olabilir.


Hiç yorum yok:

Yorum Gönder